Tekneturum ziyaretçileri için hazırladığımız bu makalede “Ha Mim hangi cüzde başlıyor” konusunu sade bir dille anlatıyoruz.
Ha Mim Hangi Cüzde Başlıyor? Kur’an Okurken Kaybolanların Kurtarıcı Rehberi
Kur’an okumaya yeni başlayanların ya da hatim takibi yapanların en sık sorduğu sorulardan biri vardır: Ha Mim hangi cüzde başlıyor?
Bu soru ilk bakışta çok basit gibi durabilir. Hani markete gidip “Ekmek hangi rafta?” diye sormak gibi… Ama iş Kur’an-ı Kerim olunca insanın içinde küçük bir heyecan, biraz telaş ve bazen de tatlı bir panik oluşuyor. Çünkü sayfalar arasında gezinirken “Acaba doğru yere mi geldim?” düşüncesi hemen devreye giriyor.
Ben de zamanında Kur’an okurken böyle küçük arayışlara çok girdim. Bir yandan okumaya çalışıyorum, bir yandan da elimdeki işaretlerle “Şimdi ben nereden devam edecektim?” diye kendi kendime küçük bir dedektiflik yapıyorum. İzmir’de bir apartmanın balkonunda çay içerken bile bazen insanın aklına böyle şeyler gelebiliyor. Kafam zaten fazla çalışan bir bilgisayar gibi; gereksiz sekmeler açık kalıyor.
Ama güzel tarafı şu: Bu küçük sorular aslında Kur’an’la daha fazla ilgilenmeye vesile oluyor.
Ha Mim Nedir? Önce Buradan Başlayalım
Kur’an-ı Kerim’de bazı surelerin başında bulunan ve “Hurûf-ı Mukattaa” olarak isimlendirilen harf grupları vardır. “Ha Mim” de bunlardan biridir.
Kur’an’da bazı surelerin başlangıcında “حم” (Ha Mim) ifadesi yer alır. Bu sureler genellikle “Hâ Mîm sureleri” olarak anılır. Bunlar:
Mü’min (Gâfir) Suresi
Fussilet Suresi
Şûrâ Suresi
Zuhruf Suresi
Duhân Suresi
Câsiye Suresi
Ahkâf Suresi
şeklinde sıralanır.
Yani Ha Mim, tek bir yerde duran küçük bir işaret değil; Kur’an’ın belirli bölümlerinde tekrar eden önemli bir başlangıç ifadesidir.
Burada insanın aklına bazen şu geliyor:
“Kur’an’da neden bazı sureler harflerle başlıyor?”
Güzel soru. Asırlardır âlimlerin üzerinde düşündüğü konulardan biridir. Bu harflerin kesin anlamını Allah bilir. Ancak birçok âlim, bu harflerin Kur’an’ın eşsizliğine dikkat çektiğini ve insanlara bir düşünme kapısı açtığını ifade etmiştir.
Ha Mim Hangi Cüzde Başlıyor?
Gelelim asıl merak edilen noktaya:
Ha Mim hangi cüzde başlıyor?
Kur’an’daki ilk “Ha Mim” başlangıcı, 24. cüzde bulunan Mü’min (Gâfir) Suresi’nin başındadır.
Yani hatim okurken 24. cüze geldiğinizde karşınıza “Ha Mim” ile başlayan sureler bölümü çıkar.
Bunu akılda tutmak için küçük bir yöntem geliştirebilirsiniz:
“24’e gelince Ha Mim kapısı açılır.”
Bazen böyle küçük hafıza oyunları hayat kurtarıyor. Ben kendi kendime böyle yöntemler üretirim. Mesela telefon şifremi unutmamak için saçma bağlantılar kurduğum bile olur. Beyin bazen ciddi bilgilerden çok komik bağlantıları seviyor.
Bir arkadaşım bana bir gün:
— Kur’an’da nerede kaldığını nasıl hatırlıyorsun?
diye sormuştu.
Ben de:
— Bazen sayfayı değil, o gün ne yaptığımı hatırlıyorum.
demiştim.
Gerçekten de öyle. İnsan hafızası ilginç bir şey. Bazen önemli bir bilgiyi değil de o bilgiyi öğrendiği anı saklıyor.
24. Cüzün İçindeki Özel Bölüm
cüz, Kur’an-ı Kerim’in önemli bölümlerinden biridir. Bu cüzde özellikle Mü’min Suresi ile başlayan ve “Ha Mim” ile devam eden sureler dikkat çeker.
Kur’an okumaya devam eden biri için bu bölüm adeta farklı bir atmosfere giriş gibidir. Çünkü arka arkaya gelen surelerin başında aynı ifadeyle karşılaşılır.
Bir süre sonra insanın zihninde şöyle bir görüntü oluşabilir:
“Ha Mim geldi mi? Demek ki belli bir bölgeye ulaştık.”
Bu biraz İzmir’de yaşayanların belirli yerleri tarif etmesine benzer.
Mesela biri:
— Nerede buluşalım?
der.
Diğeri:
— Kordon tarafında.
der.
Kimse uzun uzun adres anlatmaz. Çünkü bazı noktalar zihinde işaret taşıdır.
Kur’an’daki bazı başlangıçlar da okuyan kişi için böyle manevi işaret noktaları haline gelir.
Kur’an Okurken Yaşanan Tatlı Karışıklıklar
Kur’an okumaya düzenli devam edenlerin başına mutlaka gelmiştir.
Sayfaları çevirirsiniz…
Bir bakarsınız:
“Ben burada mıydım?”
Sonra geri dönersiniz.
Sonra tekrar ileri gidersiniz.
Sonra içinizden şöyle dersiniz:
“Ben galiba kendi kendime bulmaca çözüyorum.”
Benim de böyle anlarım oldu. Özellikle yoğun bir günün ardından okumaya oturduğumda zihnim bazen başka dünyalarda dolaşıyordu.
Kitabı açıyorum:
Gözüm ayetlerde.
Ama aklım:
“Yarın şu işi halletmem lazım.”
“Acaba marketten ne alacaktım?”
“Telefonun şarjı neden yine bitmiş?”
Beyin gerçekten ilginç bir yer. İnsan Kur’an okurken bile bazen günlük hayatın küçük koşturmacaları kapıyı çalabiliyor.
Ama önemli olan tekrar dönmek.
Dikkat dağıldığında kendine kızmak yerine yeniden okumaya devam etmek.
Çünkü düzenli okuma, zamanla insanın zihnini de sakinleştiren bir alışkanlık haline geliyor.
Ha Mim Surelerini Bilmenin Faydası
Ha Mim ile başlayan sureleri bilmek, özellikle hatim takip eden kişiler için kolaylık sağlar.
Çünkü:
Hangi bölüme gelindiğini anlamayı kolaylaştırır.
Cüz takibini daha düzenli yapmayı sağlar.
Kur’an’ın genel yapısını öğrenmeye yardımcı olur.
Okuma alışkanlığını güçlendirir.
Kur’an okumak sadece sayfa tamamlamak değildir. Her bölümün, her surenin ve her başlangıcın ayrı bir anlam dünyası vardır.
Bazen insanlar hatim yaparken sadece “Kaçıncı cüzdeyim?” diye düşünür. Bu normaldir. İnsan sonuç görmek ister.
Ama asıl güzellik yolculuğun kendisindedir.
Bir fincan çayı yavaş yavaş içmek gibi düşünün. Hemen bitirmek için değil, tadını almak için.
İzmir’de Bir Akşam ve Küçük Bir Farkındalık
Geçenlerde İzmir’de akşam üzeri dışarıda otururken çevremdeki insanların günlük telaşını izliyordum.
Biri telefonda konuşuyor.
Biri işe yetişmeye çalışıyor.
Biri çocuğunun peşinden koşuyor.
Herkes bir yerlere yetişme derdinde.
Sonra düşündüm:
“İnsan hayatında sürekli bir sonraki durağı arıyor.”
Okul biter, iş aranır.
İş bulunur, düzen kurulur.
Düzen kurulur, yeni hedefler gelir.
Ama bazen insanın durup kendi içine bakması gerekiyor.
Kur’an okumak da böyle bir durak gibi.
Birkaç dakika bile olsa insanın kendini toparladığı, düşüncelerini düzenlediği bir zaman.
Ve bazen küçücük bir soru bile bu yolculuğa vesile olabilir.
Mesela:
“Ha Mim hangi cüzde başlıyor?”
Bu sadece bir yer bilgisi gibi görünür.
Ama aslında insanı Kur’an’a yaklaştıran küçük bir kapıdır.
Ha Mim’i Kolay Hatırlamak İçin Küçük Öneriler
Kur’an takibi yaparken bazı küçük yöntemler işinizi kolaylaştırabilir:
Cüz Takip Çizelgesi Kullanabilirsiniz
Hatim yaparken hangi cüzde olduğunuzu not etmek, karışıklığı azaltır.
Sure Başlangıçlarını Öğrenebilirsiniz
Önemli surelerin başlangıçlarını bilmek, Kur’an’ın genel haritasını zihninizde oluşturur.
Düzenli Okuma Alışkanlığı Edinin
Her gün az da olsa okumak, uzun aralar vermekten daha faydalıdır.
Çünkü devamlılık, öğrenmenin en güçlü yardımcısıdır.
Sonuç: Küçük Bir Soru, Büyük Bir Yolculuk
Ha Mim hangi cüzde başlıyor? sorusunun cevabı kısaca: 24. cüzde, Mü’min (Gâfir) Suresi’nin başlangıcında.
Ama bu bilgi sadece bir yer tarifi değildir.
Kur’an okumaya devam eden biri için her cüz, her sure ve her başlangıç ayrı bir hatıra oluşturur.
Bazen bir sayfayı ararken yeni bir ayetle karşılaşırsınız.
Bazen bir cüzü takip ederken kendinizle ilgili yeni şeyler düşünürsünüz.
Bazen de sadece birkaç dakika sessizlik içinde oturmanın bile ne kadar değerli olduğunu fark edersiniz.
Hayat zaten yeterince hızlı akıyor. Telefon bildirimleri, işler, koşturmalar derken insan bazen kendi sesini bile duyamıyor.
Belki de bu yüzden Kur’an okumak, sadece okumak değil; biraz durmak, biraz düşünmek ve biraz da kendine dönmek anlamına geliyor.
Ha Mim’in başladığı yeri bilmek küçük bir bilgi olabilir.
Ama bazen küçük bilgiler, insanı büyük yolculuklara çıkarır.
Daha Fazlası İçin: Kasko hangi durumlarda yeni araç verir ?