Bir Akşamın İçinde Başlayan Sessizlik
Sizin İçin Seçtik: Sacha Baron Cohen aslen nereli ?
Bugün Tekneturum sayfasında “Safe 1995 konusu nedir” üzerine hazırladığımız içeriği sizlerle buluşturuyoruz.
Kayseri’de akşamlar hep aynı gibi başlar ama hiçbir zaman aynı bitmez. Özellikle benim gibi 25 yaşında, günlüğüne fazla şey biriktiren biriysen, her akşam biraz daha içe doğru kıvrılan bir yol gibi olur hayat. O gün de öyleydi. Dışarıda ince bir rüzgâr vardı, camdan içeri sızan soğuk, odamın köşelerinde dolaşıyordu. Kaloriferin üstüne bıraktığım çay bardağının buharı bile içimdeki boşluğu dolduramıyordu.
Telefonumda uzun süredir kaydettiğim bir film vardı: Safe (1995). O an neden açtığımı bile tam bilmiyorum. Belki sıkılmıştım, belki de içimdeki o açıklanamaz huzursuzluk bir şey arıyordu. Ama izlemeye başladığımda, sanki kendi içime doğru bir kapı açıldı.
Safe 1995 Konusu Nedir? İçimde Açılan Bir Yarık Gibi
Safe 1995 konusu nedir? diye sorduğumda, aslında sadece bir film anlatısını değil, insanın kendi içine kapanışını da öğrenmiş oldum.
Film, dışarıdan bakıldığında sıradan bir kadının hayatını anlatıyor gibi görünse de aslında çok daha derin bir yalnızlığın, görünmeyen bir hastalığın ve modern dünyanın içten içe insanı nasıl tükettiğinin hikâyesi. Carol White adında bir kadın var. Giderek artan bir şekilde çevresine karşı hassasiyet geliştiriyor. Evindeki hava bile ona ağır geliyor, insanlar, kokular, şehir… her şey ona zarar veriyor gibi.
İlk başta anlamıyorsun. “Belki psikolojik” diyorsun. Ama sonra fark ediyorsun ki mesele sadece bedensel değil. Asıl mesele, dünyanın insanı taşıyamayacak kadar ağır hale gelmesi.
Ben o filmi izlerken Kayseri’deki odam küçüldü. Sanki duvarlar biraz daha yaklaştı. Dışarıdaki araba sesleri bile filmdeki gibi uzak ve anlamsız gelmeye başladı. Carol’un yaşadığı o görünmez sıkışmışlık, benim içimde de bir yere dokundu. Çünkü ben de bazen hiçbir şeye tahammül edemediğim günler yaşıyorum. Gürültüye, insanlara, beklentilere…
Kayseri’nin Soğuk Akşamı ve İçimdeki Gürültü
O gece Kayseri gerçekten soğuktu. Ama asıl soğuk olan hava değildi. İçimdeki boşluktu.
Bazen düşünüyorum da, insan en çok kalabalıkların içinde yalnız kalıyor. Gün içinde herkesle konuşuyorum, selam veriyorum, gülümsüyorum. Ama gece olunca o gülümsemeler birer birer düşüyor yüzümden. Safe filmindeki Carol gibi, ben de kendi “güvenli alanımı” arıyorum. Ama neresi orası, bilmiyorum.
Film ilerledikçe Carol’un dünyadan çekilişi daha belirgin hale geliyor. Doktorlar, terapiler, alternatif tedaviler… ama hiçbir şey işe yaramıyor. Çünkü mesele bedenin değil, dünyanın kendisi gibi hissediliyor.
Ben o sahnelerde durup düşündüm. “Ben de mi böyleyim?” diye sordum kendime. Belki de değilim. Ama bazı günler, sanki ben de görünmez bir şeylere karşı aşırı hassasım. İnsanların ses tonu bile fazla geliyor. Bir mesajın gecikmesi bile ağır bir düşünceye dönüşüyor.
Günlüklerime Sızan Film
O gece filmi bitirdikten sonra günlüğümü açtım. Sayfaların arasında rastgele bir yere yazmaya başladım. Yazarken elim titremiyordu ama içim titriyordu.
“Bazı insanlar dünyaya fazla temas ediyor gibi hissediyor,” diye yazdım. Sonra durdum. Çünkü bu cümle bana Carol’u hatırlattı.
Safe 1995 konusu nedir? diye tekrar düşündüm. Basit bir cevap yoktu. Hastalık mıydı, toplum mu, yoksa insanın kendi içine kapanması mı? Belki de hepsi aynı şeydi.
Ben Kayseri’de yaşarken bunu daha net hissediyorum. Şehir büyük değil ama insanın içine işleyen bir sessizliği var. Özellikle gece olduğunda. Sokak lambalarının altındaki boşluklar bile bir şey anlatıyor gibi. Ama ne anlattığını kimse tam bilmiyor.
Carol White ve İçime İşleyen Yabancılık
Carol’un yaşadığı şey bana yabancı gelmedi. Onun “her şey bana zarar veriyor” hissi, benim bazı günler yaşadığım “hiçbir şey bana ait değil” duygusuna benziyor.
İnsan bazen kendi evinde bile misafir gibi hissediyor. Koltuklar tanıdık, duvarlar tanıdık ama ruhun orada değil. Filmde Carol’un steril bir hayat kurmaya çalışması, bana düzen takıntısını değil, çaresizliği hatırlattı.
Ben de bazen odamı gereksiz yere topluyorum. Sanki eşyaları yerli yerine koyarsam içimdeki dağınıklık da düzelecekmiş gibi. Ama düzelmiyor.
Safe 1995 konusu nedir? sorusu benim için artık sadece bir film açıklaması değil. Bir tür içsel aynaya dönüşmüş durumda. Çünkü filmde anlatılan şey, aslında dış dünyanın görünmez yükü.
Bir Koltuk, Bir Duvar ve Fazla Gelen Hayat
Filmde Carol bir noktada kendini tamamen geri çekmeye başlıyor. İnsanlardan uzaklaşıyor. Kendi içine kapanıyor. O sahnelerde televizyonun ışığı yüzüme vururken ben de kendi hayatımı düşündüm.
Ben kaçmıyorum. Ama bazen kaçmak istiyorum. Bu ikisi arasındaki fark bile yorucu.
Kayseri’de yürürken bazen insanların yüzlerine bakıyorum. Herkes bir yere yetişiyor. Kimse durmuyor. Ama içimde bir şey “dur” diyor. O “dur” sesi filmde Carol’un sessiz çığlığı gibi.
O gece fark ettim ki, insanın en büyük problemi dünya değil, dünyanın içinde kalmaya çalışırken kendini kaybetmesi.
Güvenli Alan Arayışı
Safe kelimesi bana hep güvenlik hissini çağrıştırıyordu. Ama filmde bu güvenlik yoktu. Tam tersine, güvenlik arayışı bile insanı daha kırılgan hale getiriyordu.
Ben de kendi “safe” alanımı düşünüyorum. Belki odam. Belki günlüğüm. Belki de sadece gece sessizliği.
Ama hiçbirinin tam olarak yeterli olmadığını biliyorum.
Carol’un gittiği o inziva merkezi sahneleri özellikle aklımdan çıkmıyor. İnsanlardan uzak, doğanın içinde ama yine de içsel bir huzursuzlukla dolu. Orada bile rahatlayamaması bana şunu düşündürdü: Belki de kaçtığımız şey dışarıda değil, içeride.
İç Sesin Gürültüsü
Film bittikten sonra uzun süre ekranı kapatmadım. Sadece oturdum.
Kayseri’de gece daha da sessizleşmişti. Ama içimde sessizlik yoktu. Tam tersine, düşünceler daha yüksek sesle konuşuyordu.
Safe 1995 konusu nedir? diye bir kez daha sordum kendime ama bu sefer cevap aramıyordum. Sadece anlamaya çalışıyordum.
Belki de konu şuydu: İnsan, kendi dünyasına sığamadığında ne yapar?
Ben o soruyu kendime sakladım. Çünkü cevabı yoktu. Ya da varsa bile kabul etmek zor.
Bir Günlüğün İçinden Taşan Gerçeklik
Ertesi gün sabah uyandığımda film hâlâ içimdeydi. Kahvaltı yaparken bile Carol’u düşündüm. Sanki o karakter benim hayatımın bir köşesine oturmuştu.
Günlüğüme tekrar yazdım:
“Bazı hikâyeler bitmez, sadece insanın içinde yer değiştirir.”
Kayseri’de sabahlar her zaman biraz serttir. Soğuk hava yüzüne çarpar, insanı kendine getirir. Ama o sabah ben kendime gelmek istemedim. Çünkü içimde hâlâ o film vardı.
Hafif Bir Çöküş Hissi
İnsanın çöküşü her zaman büyük olmaz. Bazen sessizdir. Kimse fark etmez. Carol’un hikâyesi de öyleydi zaten. Dışarıdan bakınca sıradan bir hayat, içeriden bakınca sürekli daralan bir dünya.
Ben de bazen o daralmayı hissediyorum. Ama anlatması zor. Çünkü kelimeler yetmiyor.
Safe 1995 konusu nedir? sorusu bu yüzden zihnimde dönüp duruyor. Bir cevap değil, bir yankı gibi.
Sonra Gelen Sessizlik
Bir süre sonra film hakkında konuşmayı bıraktım. Ama düşünmeyi bırakmadım.
Kayseri’de yürürken bazen rüzgârın sesi bile Carol’un dünyasındaki o boşluk gibi geliyor. İnsanlar konuşuyor ama sesler bana ulaşmıyor.
Belki de film bana şunu gösterdi: Herkesin içinde görünmeyen bir kırılganlık var. Ve bazı filmler sadece onu görünür kılıyor.
Ben kendi kırılganlığımı kabul etmeyi öğrenmedim. Ama onunla yaşamayı öğrendim.
Ve bazen bu bile yeterli geliyor.