Kategori: Makaleler

Paslanmayan Metaller Nelerdir? Bilimsel Bir Mercek Altında Eskişehir’de yaşıyorum, her sabah işe gitmeden önce, dışarıdaki bu soğuk havada metal yüzeylere dokunmamayı tercih ediyorum. Çünkü biliyorum ki, bazı metaller zamanla paslanır ve o metalin dokusu değişir. Ama bazı metaller var ki, paslanmazlar! Yani, oksitlenme ve paslanma gibi olumsuz durumlara karşı direnç gösterirler. Peki, bu paslanmayan metaller nelerdir? Gelin, hem bilimsel bir bakış açısıyla hem de günlük yaşamdan örneklerle açıklayalım. Paslanma Nedir ve Neden Olur? Önce basit bir soruyla başlayalım: Paslanma nedir? Pas, demir ve çeliğin oksitlenmesi sonucu ortaya çıkar. Yani, demir veya çelik, havadaki oksijenle birleşip zamanla bozulur ve pas adı…

Topografya Bilimi Nedir? – Sosyolojik Bir Bakış Topografya, genellikle harita yapma ve arazi şekillerini inceleme olarak bilinse de, toplumsal yapılarla etkileşimi çoğu zaman göz ardı edilir. Topografya bilimi, yalnızca fiziksel çevreyi değil, aynı zamanda insanların bu çevreyle kurduğu ilişkileri, kültürel yapıları ve toplumsal dinamikleri de kapsar. Bu nedenle, topografya, sosyal yaşamı anlamada önemli bir araç olabilir. Peki, bu bilimi sadece arazi özellikleriyle sınırlı mı tutmalıyız? Yoksa fiziksel mekânlar ve toplumsal yapılar arasındaki derin bağlantıyı sorgulamalı mıyız? İşte bu soruları düşündürürken, topografyanın toplumsal yapılarla ilişkisini anlamaya çalışacağız. Topografya Bilimi: Temel Kavramlar ve Tanımlar Topografya, yer yüzeyinin fiziksel özelliklerinin incelenmesiyle ilgili bir…

TLC Ağır Yaşamlar Ne Zaman? Kültür, Topluluk ve Kimlik Üzerine Antropolojik Bir İnceleme Bir antropolog olarak, farklı kültürleri, toplulukları ve bireylerin yaşam tarzlarını anlamak her zaman beni derinden etkilemiştir. Kültürler, insanları bir araya getirir, kimlikler yaratır ve toplumsal yapıları inşa eder. Bu yapılar, bazen ritüeller, semboller ya da toplumların karşılaştığı zorluklarla şekillenir. Bugün, TLC kanalında yayınlanan Ağır Yaşamlar (My 600-lb Life) adlı programı üzerinden, insanların yaşamlarının nasıl şekillendiğini ve toplumların bu tür aşırı yaşam deneyimlerine nasıl yaklaşım geliştirdiğini antropolojik bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. Ağır yaşamlar, sadece bireysel bir sorunu değil, toplumsal bir yapıyı, kültürel değerleri ve kimliklerin ne şekilde toplumsal…

Bebeği Kanguruda Ne Zaman Dışa Dönük Taşımak? Ankara’nın yoğun trafiğinde, her sabah iş yerime giderken sağımda solumda bebek kangurularında taşınan çocukları görmeye başladım. Bir süre sonra, bu görüntülerin beni daha çok düşündürmeye başladığını fark ettim. Bebeği kanguruda ne zaman dışa dönük taşımak gerektiğiyle ilgili sorular kafamda belirmeye başladı. Çünkü her gün, biraz daha büyüyen çocukların anneleriyle birlikte, çoğu zaman ters dönük şekilde dışarıya bakarak taşındıklarını görmek, aslında bazı soruları da gündeme getiriyordu. Evet, o ilk günlerde gülümsediğim bu manzara, zamanla merakımı da uyandırdı. Bebek kangurusu, günümüzde anneler için vazgeçilmez bir araç haline geldi. Ancak, bebeklerin güvenliği, rahatlığı ve gelişimi söz…

Pilava Sirke Konur Mu? Geçmişten Günümüze Bir Lezzet Mirası Yemek tariflerinin, mutfak geleneklerinin ve tat alışkanlıklarının bir toplumun tarihini yansıttığını söylemek yanlış olmaz. Birçok yemek, yalnızca maddi bir besin değil, aynı zamanda kültürün, toplumların ve zamanın izlerini taşıyan önemli birer göstergedir. “Pilava sirke konur mu?” sorusu, belki de ilk bakışta basit bir mutfak tartışması gibi görünebilir, ancak bu soru, yüzyıllar boyu değişen tat alışkanlıklarının, bölgesel farklılıkların ve yemek kültüründeki evrimin bir yansımasıdır. Bu yazıda, pilavın tarihini, sirkenin mutfaktaki rolünü ve pilavda sirke kullanımının toplumsal ve kültürel bağlamda nasıl şekillendiğini inceleyeceğiz. Pilavın Kökeni ve Tarihi: Antik Dönemden Orta Çağ’a Pilavın İlk…

Paslanmaz Çelik Neden Paslanır? Edebiyat Perspektifinden Bir Yorum Giriş: Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Kelimeler, insanlık tarihinin en güçlü araçlarından biridir. Bir yazar, düşüncelerini ve duygularını aktarırken, yalnızca bir öykü anlatmaz; aynı zamanda bir dünyayı şekillendirir. İyi bir metin, okuru kendi iç yolculuğuna davet eder, geçmişin yüklerini taşır, geleceğe dair sorular bırakır. Aynı şekilde, edebiyat bir nesnenin – ya da bir olgunun – derinlemesine irdelenmesi için bir araç olabilir. Bugün ele alacağımız konu, belki de bir çoğumuzun sıradan gördüğü bir metalin ve onun beklenmedik bir sorusunun – “Paslanmaz çelik neden paslanır?” – edebiyatla nasıl bir ilişkisi olabilir? İlk bakışta…

Kalp ile Onaylamak Ne Demek? Bir Kaynak Kıtlığı Perspektifi Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Zaman, para, dikkat ve duygusal enerji sınırlı kaynaklardır. Bu sınırlar içinde seçim yapmak zorundayız. Bir ekonomist için bu, fırsat maliyetleri ve alternatiflerin değerini sürekli değerlendirmek anlamına gelir. Bir insan için ise seçimlerimiz, yalnızca rasyonel analizlerden değil aynı zamanda duygusal tepkilerden de etkilenir. “Kalp ile onaylamak” deyimi, bir içeriği ya da kararı basitçe beğenmekten öte, onu duygusal olarak kabul etmek anlamına gelir. Bu yazıda “kalp ile onaylamak” kavramını mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi bağlamında inceleyeceğiz; piyasa dinamiklerinden toplumsal refaha etkisine kadar geniş bir perspektif sunacağız. Mikroekonomi…

WhatsApp Silip Yükleyince Eski Mesajlar Gelir Mi? Hepimizin aklında aynı soru var: WhatsApp’ı silip tekrar yüklediğimizde eski mesajlar gelir mi? Belki de yanlışlıkla uygulamayı silmişsinizdir, belki de telefonunuzu değiştirdiniz ve eski sohbetlerinizin kaybolmaması için endişeleniyorsunuzdur. O zaman, gelin bu soruyu birlikte daha derinlemesine, ama herkesin anlayacağı bir şekilde inceleyelim. — WhatsApp ve Mesajlar Nerede Saklanıyor? Öncelikle, WhatsApp’ta mesajlar nerede saklanıyor, bunu biraz anlamamız gerekiyor. WhatsApp, telefonunuzun hafızasında bir yedeğini tutmaz. Mesajlar, esas olarak telefonun içindeki uygulamanın veri alanında saklanır. Ancak, buradaki asıl mesele, verilerin bulut ortamında yedeklenip yedeklenmediğidir. Yani, WhatsApp’ı silip yeniden yüklediğinizde eski mesajlarınız geri gelir mi? Bu, aslında…

Kaynakların Kıtlığı ve Endivyen: Bir Başlangıç Bir insan, kaynakların sınırlı olduğunu ve her seçimde bir bedel ödediğini fark ettiğinde, sadece ekonomik modellerle değil yaşamla yüzleşir. Endivyen nasıl yenir sorusu, basit bir beslenme önerisi olmanın ötesine geçerek kıt kaynaklar, fırsat maliyeti ve bireysel tercihlerin ekonomik anlamını düşünmemizi sağlar. Bir ekonomist değilim; kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen herhangi bir insanım. Bu yazıda, gündelik hayatta karşılaştığımız bir yiyeceğin — endivyenin — nasıl tüketildiğini mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifleriyle analiz edeceğiz. Piyasa dinamikleri, bireysel karar mekanizmaları, kamu politikaları ve toplumsal refah açısından bakarak, sadece “nasıl yenir?” değil, “neden ve ne zaman…

Sözlü kaynak ne demek? Ezberden mi konuşuyoruz, hafızayla mı yüzleşiyoruz? Sosyal medyada bir tartışma dönüyor, biri çıkıp “Bu bilgi sözlü kaynaktan” diyor. Ben de İzmir’de bir kafede kahvemi yudumlarken kaşımı kaldırıyorum: “Tamam da… ne demek bu?” Gerçekten ne demek sözlü kaynak? Güvenilir mi, romantik mi, yoksa biraz fazla mı abartıyoruz? Baştan söyleyeyim: Bu konuya nötr girmiyorum. Net fikirlerim var ve biraz da itirazım. Sözlü kaynak denince genelde kulağa sıcak bir şey geliyor. Dede anlatıları, tanıklıklar, yaşayan hafıza… Ama işin içine bilgi, tarih ve doğruluk girdiğinde işler o kadar da masum değil. Sözlü kaynak ne demek? En temel haliyle söyleyelim: Sözlü…